'Ο,τι θελήσει το κουτάβι

 

Στην πρόσφατη ταινία του Noah Baumbach με τίτλο JAY KELLY υπάρχει ως προμετωπίδα η εξής φράση της ποιήτριας Sylvia Plath : ”It’s a hell of responsibility to be yourself.It’s much easier to be somebody else or nobody at all.” Και έχει τη σημασία της, και τη χρησιμότητά της ως ερμηνευτικό κλειδί για την κατανόηση αυτής της τόσο όμορφης,εύθυμης τραγωδίας, που ενσαρκώνεται επιτυχέστατα στο πρόσωπο του διάσημου αστέρα του σινεμά ονόματι Τζέη Κέλλυ. Δε γνωρίζω σε ποιο βαθμό και αν, ο σούπερ σταρ George Clooney που τον υποδύεται πειστικότατα, επεδίωξε να παρει αυτό το ρόλο, και θα ήθελα πολύ να μάθω αν στην ουσία ο Clooney υποδύθηκε τον εαυτό του, σ’αυτή την τόσο τρυφερή ταινία, που μας προσφέρει ένα απολαυστικότατο πορτραίτο μιας κινηματογραφικής διασημότητας που όσο πιό πειστικά υποκρίνεται, τόσο πιό αληθινός είναι, όπως ακριβώς δηλαδή έλεγε ο καθηγητής της Υποκριτικής στον μόλις 23 ετών Τζέη Κέλλυ, που διψουσε γι’αναγνωρισιμότητα.

Ο μεσήλικας (και βάλε) πλέον Τζέη Κέλλυ όχι μόνο έχει πετύχει αναγνωρισιμότητα, αλλά βρίσκεται στην αξιοζήλευτη θέση του ανθρώπου που περιστοιχίζεται από μιά πλειάδα επαγγελματιών έτοιμων να του εκπληρώσουν κάθε επιθυμία (όσο παράλογη ή ακριβή κι αν ακούγεται), να του διευθετήσουν όλα τα εκνευριστικά ζητήματα της καθημερινότητάς του, και να γυαλίζουν επιδέξια τη δημόσια εικόνα του. Τί θα ήταν ο διάσημος και αγαπητός απ’ το κοινό, Τζέη Κέλλυ χωρίς τον μάνατζέρ του Ρόνι Σούκενικ (φοβερός ο Adam Sandler, κατόρθωσε να μου γίνει συμπαθής), ή την υπεύθυνη Δημοσίων Σχέσεων, Λιζ (η Laura Dern) ; αλλά τι θα ήταν και οι δύο προαναφερόμενοι όπως κι οι υπόλοιποι της ομάδας του, χωρίς αυτόν; Σε μια σκηνή, όπου ο Τζέη θέλει να πιεί επειγόντως νερό, παρακαλεί τον μανατζέρ του (που φυσικά και τρέχει για όλα, και αντιμετωπίζει τα προβλήματα που ανακύπτουν «ώστε να μη χρειάζεται να σου πω τίποτα» ) να του φέρει, ο Ρόνι όμως, τολμάει να τον ρωτήσει γλυκά : « δε μπορείς να πας να το παρεις μόνος σου;» το βλέμμα του Τζέη Κέλλυ είναι πέραν περιγραφής και ενδεικτικό της νοοτροπίας που ενδεχομένως έχει αυτος ο αστέρας του σινεμά. Σε μιά άλλη σκηνή όμως, η σύζυγος του Ρόνι, μιλώντας του στο τηλέφωνο, ανησυχεί μήπως ο άντρας της, χάσει από πελάτη τον διάσημο αστέρα, και τότε τι θα γίνει η οικογένειά τους; Η Λόϊς τρομοκρατημένη ζητάει απ΄τον απολύτως εξαντλημένο σύζυγό της, να την διαβεβαιώσει πως όχι, δεν πρόκειται να χάσει τον Τζέη από πελάτη, άρα θα συνεχίσει να λαμβάνει το ωραιότατο 15% από οποιαδήποτε πηγή εισοδήματος του διάσημου πελατη του. Αυτό το ζεύγος σκηνών, μας δείχνει ανάγλυφα τη σχέση αλληλεξάρτησης που ο Baumbach βάζει να υπάρχει ανάμεσα στον διάσημο ηθοποιό και στους ανθρώπους που τον «υπηρετούν».

Πώς είναι άραγε ένας αστέρας του σινεμά, όταν σβήνουν οι εκτυφλωτικοί προβολείς, τελειώνει το γύρισμα, και έρχεται αντιμέτωπος με τον εαυτό του (που επιμελώς τον καλοκρύβει μέσα σε κάθε χαρακτήρα που ενσαρκώνει), και τους πιό κοντινούς του ανθρώπους; Φερειπείν εδώ, ο κύριος Κέλλυ έχει θέματα με τις πολυαγαπημένες του κόρες, την Τζέσικα (υπέροχη η Riley Keough) και την Ντέηζι (η Grace Edwards,συμπαθέστατη μ’ αυτά τα μεγάλα δοντάκια και το αυστηρό βλέμμα όταν κοιτάζει τον πατέρα της). Τις κυνηγάει να περάσουν χρόνο μαζί του, παρακαλεί την Ντέηζι να δειπνήσει μαζί του,να κοίτα ο μάγειράς του, θα φτιάξει το αγαπημένο της φαγητό. Μα γιατί οι δυό κόρες του καραδιάσημου Τζέη Κέλλυ, τον αγνοούν έτσι;

Είναι τρυφερός ο τρόπος που πλαισιώνει η ταινια αυτόν τον διάσημο ηθοποιό, ο βιαστικός και ίσως εξίσου εξαντλημένος (σαν τον ταλαίπωρο μάνατζερ Ρόνι) θεατής, βλέποντας αυτόν το διάσημο ηθοποιό να μη κάνει βήμα μόνος του άνευ της κουστωδίας του, να λέει αρχικά ναι, και μετά όχι, και μετά πάλι ναι, προκαλώντας μίνι νευρικούς κλονισμούς στους επαγγελματίες που τον πλαισιώνουν (γιατί αυτοί καλούνται να συμμαζέψουν τ’ασυμάζευτα), σίγουρα θ’αποφανθεί, πως αυτό που βλέπει είναι ένας κακομαθημένος σούπερ σταρ, που τυραννάει τους γύρω του, και απουσιάζει απ ΄τις ζωές των παιδιών του. Είναι έτσι όμως; Το ότι το σενάριο της ταινίας γράφτηκε απ΄τον σκηνοθέτη και μία ηθοποιό (η Emily Mortimer, η οποία εχει και έναν μικρό ρόλο, ως η κομμώτρια του Τζέη Κέλλυ) έχει τη σημασία του, αναφορικά με το πώς παρουσιάζει η ταινια αυτόν τον άνθρωπο που υποφέρει κατά μόνας, όταν ταμπουρώνεται στο καμαρίνι του, επειδή του λείπουν ουσιαστικά οι κόρες του.

Στην επίσης σημαντική σκηνή στο δάσος, κάπου στην Τοσκάνη, όπου βλέπουμε τον Τζέη να μιλάει στο τηλέφωνο με την πρωτότοκή του, τη Τζέσικα, αυτά που της λέει, το πώς περιγράφει την απαιτητική δουλειά που είχε όλα αυτά τα (χαμένα) χρόνια, και οι επιδιώξεις του, κάλλιστα θα μπορούσαν να έχουν ειπωθεί από έναν οποιονδήποτε επαγγελματία πορωμένο με τη δουλειά του…γιατί στο φινάλε, κι αυτό θεωρώ ότι προσδίδει μια ακομη πινελιά τραγικότητας, αυτό που κάνει τοσα χρόνια ο διάσημος Τζέη Κέλλυ, οι τόσες ταινιες που συμμετείχε, το ότι κάνει εκατομμύρια ανθρωπους ευτυχισμένους όταν βλέπουν τις ταινιες του, γιαυτόν είναι δουλειά, και είναι τρομερά ενδιαφέρον αυτό το κενό ανάμεσα σ’εμάς τους θεατές/αποδέκτες της τέχνης ενός ηθοποιού και στην αντίληψη που ο ίδιος έχει γιαυτό που κάνει. Οι θεατές του Τζέη Κέλλυ, μπορεί να εκστασιάζονται κάθε φορά που τον απολαμβάνουν στη μεγάλη οθόνη, οι κριτικοί του σινεμά να γράφουν ύμνους (ή όχι), για την υποκριτική του δεινότητα, το πώς κατόρθωσε για άλλη μια φορά να συντρίψει το suspension of disbelief με την ερμηνεία του, αλλά αυτό τελικά που έχει σημασία και κάνει ένα ράκος τον κύριο Κέλλυ είναι πώς δε μπορεί να κάνει την κόρη του να τον συγχωρέσει, που για 34 χρόνια ήταν ένα εργασιομανές καθίκι που δεν καθόταν ποτέ μαζί με τις κόρες του, και είναι εξαιρετικες οι σκηνές του Clooney με την Keough,όπου η δεύτερη έχει αυτόν τον έξοχα παραπονιάρικο επιτονισμό στα λόγια της.

«Ξέρεις πώς ξέρω ότι δεν ήθελες να περνάς χρόνο μαζι μου; αφού δεν πέρναγες ποτέ χρόνο μαζί μου!» του φωνάζει δακρυσμένη η Τζέσικα. Η Τζέσικα που μένει σε άλλη πολιτεία απ΄τον πατέρα της, που αγαπάει πολύ τη δουλειά της, και λέει με μια απίστευτη αυτοπεποίθηση στον Τζέη, ότι ναι, θα έχει μια θαυμάσια ζωή, θα τα πάει πολύ καλά, απλώς όχι μαζί του.

Η διπλή τραγωδία,του να είσαι ηθοποιός και γονιός : όχι μόνο βγάζεις το ψωμί σου, όσο πιό πετυχημένα υποκρίνεσαι κάποιον άλλο, αλλά έρχεται η καταραμένη στιγμή, πού τα παιδιά σου, σου λένε μέσα στα μούτρα σου ότι μπορούν να σταθουν στα πόδια τους και στον κόσμο, χωρίς εσένα.Πώς να χωνέψει ο Τζέη ότι η μικρότερη κόρη του, δεν είναι πλέον μικρούλα αλλά μια νεαρή κοπέλα που αποφασίζει να πάει ένα road-trip στην Ευρώπη με τους φίλους της; Και πώς θα γλιτώσουν τα εγκεφαλικά οι άνθρωποι που τρέχουν νυχθημερόν για τον Τζέη (ώστε να μην τρέχει ο ίδιος) όταν στην ουσία κυνηγάει την κόρη του στην Ευρώπη επειδή έχασε την παιδική της ηλικία;

Αυτό όμως δεν θα έπρεπε να είναι ο στόχος κάθε καλού γονέα; Ο Τζέη Κέλλυ μπορεί να ζεί μια υπαρξιακή κρίση απ΄την οποια δε μπορεί να βγεί, συνειδητοποιώντας πως στην ουσία έχασε την οικογένειά του χάριν της δουλειάς του, αλλά εμείς βλέπουμε 2 νεαρά κορίτσια γεμάτα θάρρος να ζήσουν και να φτιάξουν τη δική τους ζωή, που έτυχε να έχουν πατέρα τον σούπερ σταρ το σινεμά. Το τίμημα της αναγνωρισιμότητας του κυρίου Τζέη Κέλλυ, δεν είναι μόνο ότι όπως του επισημαίνει στωικά η Ντέηζι «δεν είσαι ποτέ μόνος σου μωρέ μπαμπά», πάντοτε κάποιος καταραμένος θα θέλει να του πεί κάτι, να του φέρει κάτι, είναι πως αυτή η καταδιωξη του ενός ρόλου πίσω απ΄τον άλλο, το γύρισμα της μιάς ταινίας μετά την άλλη (ιδίως όταν έχεις κλείσει συμβόλαιο με μεγάλη εταιρεία), κάνουν τον ηθοποιό να μοιάζει με ένα άδειο περίβλημα που γεμίζει με τον εκάστοτε χαρακτήρα που ενσαρκώνει κάθε φορά.

Είναι και αστεία η ταινία του Baumbach, η πλειάδα των αναγνωρίσιμων ηθοποιών που παρελαύνουν, έστω σε μικρό ρόλο (όπως ο Stacy Keach που υποδύεται τον τρομερό πατέρα του Τζέη), δινουν αυτή την χιουμοριστική νότα στην κατ’ουσίαν τραγωδία που ζεί ο κύριος Κέλλυ, η οποία μοιάζει να έχει παρελθόν : όπως η σχέση του Τζέη με την κόρη του Τζέσικα, διαποτίζεται απ΄αυτό το παράπονο, έτσι και η σχέση του Τζέη με τον δικό του πατέρα (εργασιομανή άλλα όχι ηθοποιό) στοιχειώνεται από παρόμοιο παράπονο – καθόλου τυχαίο που ο Τζέη αποκαλεί τον πατέρα του «πικρόχολο εγωμανή». Ο Τζέη ικετεύει τον πατέρα του, να μείνει στην Τσοκάνη μέχρι την απονομή του τιμητικού βραβειου, τον εκλιπαρεί να μη φύγει, όπως η Τζέσικα παρακαλούσε τον πατέρα της να μείνει λίγο ακόμη μαζί της για να δεί την παράσταση που σκάρωσε με την αδελφή της. Στην πιο συγκινητική σεκάνς της ταινιας, αυτή της τιμητικής απονομής βραβείου στον Τζέη Κέλλυ, οι προσκεκλημένοι απολαμβάνουν ένα μικρό φιλμάκι με τους χαρακτηριστικούς ρόλους του Τζέη, και ο διάσημος ηθοποιός κοντεύει να βάλει στα φανερά τα κλάματα, κοίτα να δείς πού είμαι καλός τελικά. Γυρίζοντας το κεφάλι του μέσα στο σκοτάδι της αίθουσας, «βλέπει» σημαντικά πρόσωπα του βίου του, πρόσωπα που τον σημάδεψαν και σημάδεψε με τη σειρά του. Είναι όμως το τελευταίο πλάνο, που δίνει τη χαριστική βολή στον θεατή, και κουβαλάει τη αμφισημία : ο Τζέη Κέλλυ κοιτάζει δακρυσμένος, απευθείας την κάμερα (εμάς δηλαδή), και λέει με παράπονο: ”can I go again? I’d like another one”, ακριβώς τα ίδια λόγια που λέει στην εναρκτήρια σκηνή όπου τον βλέπουμε να υποδύεται κάποιον άλλο. Εκεί ήταν στο πλαίσιο του γυρίσματος της ταινιας του, εδώ τι είναι; η ψευδαίσθηση/ελπίδα του, πως μπορεί τελικά και στη ζωή να έχουμε μια επαναληπτική ευκαιρία; Να μπορούμε να ξαναπουμε καλύτερα εκείνη την κρίσιμη ατάκα που μας στοιχισε μια σχέση, να ξαναπάρουμε πιό σωστή απόφαση, να φτιάξουμε εμείς σαν παντοδύναμοι σκηνοθέτες τα πλαίσια και το πεδίο που θα δράσουμε, ή μήπως τελικά αυτό που παρακολουθήσαμε ήταν μια ταινια μέσα στην ταινια; Δεν ήταν αληθινή η υπαρξιακή κρίση, ούτε τα κουλουβάχατα που έγινε η σχέση του Τζέη με τον αφοσιωμένο του μάνατζερ, ούτε οι κόρες του τον φτύνουν πανηγυρικά και σε πείσμα όλων των βραβείων που του απονέμουν. Ήταν όλα ένα τεράστιο σκηνικό, ένα ψέμα, μύθος, σεναριακή κατασκευή, και ο διάσημος αστέρας, απλώς ένας διασημος αστέρας που υποδύεται τον βρισκόμενο σε υπαρξιακή/γονεϊκή κρίση, ηθοποιό. Ή όχι;

 

Trivia :

·        Η Grace Edwards που υποδυεται την Ντέηζι, είχε παίξει και στην ταινία του φίλου του Baumbach,Wes Anderson ,Asteroid City.

·        Αρχικώς επρόκειτο το ρόλο του Τζέη να τον ενσαρκώσει ο Brad Pitt.Ο Clooney ο οποίος αντικατέστησε τον Pitt λίγο πριν ξεκινησουν τα γυρίσματα, υπέγραψε μέσα σε 24 ώρες αφότου έλαβε το σενάριο.

·        Το πολύ όμορφο φιλμάκι με σκηνές από τις ταινιες στις οποίες υποτίθεται επαιξε ο Τζέη Κέλλυ, είναι σκηνες από ταινιες στις οποίες πρωταγωνίστησε όντως ο Clooney, όπως : Syriana, Michael Clayton, The peacemaker, Burn after reading, The American, Up in the air, Leatherheads και άλλες.