Το ένα μάτι στη Βίβλο, το άλλο στο χρηματιστήριο

 

Μια συναρπαστική απεικόνιση των ενδότερων της θρυλικής οικογένειας Guinness,που πατάει και στην αλήθεια αλλά και στη μυθοπλασία, μας προσφέρει η πιό πρόσφατη τηλεοπτική σειρά του Steven Knight (ο άνθρωπος πίσω απ΄τις εξαιρετικές σειρές Peaky Blinders και Taboo,επίσης) με τίτλο HOUSE OF GUINNESS, εστιάζοντας στα γεγονότα που ακολούθησαν τον θάνατο του εργοστασιάρχη- βαρωνέτου σερ Μπέντζαμιν Γκίνες, τον Μάϊο του 1868, και το άνοιγμα της διαθήκης του, με την οποία όρισε συν-κληρονόμους της ζυθοποιείας που παράγει την πασίγνωστη μαύρη μπύρα, τους δύο εκ των τριών γιών του : τον ‘Αρθουρ και τον Εντουαρντ. Ο φιλάνθρωπος, και ευσεβής Προτεστάντης σερ Μπέντζαμιν, όριζε κι άλλα με την διάταξη τελευταίας (και φαρμακερής) βούλησής του, κάτι που έχουμε την ευκαιρία να δούμε στην απολαυστικότατη σκηνή του ανοίγματος της διαθήκης του, παρουσία όλων των ωφελούμενων.

Το αξιοθαύμαστο μ’αυτή την εξαιρετικά καλοφτιαγμένη σειρά των 8 επεισοδίων (προβλήθηκαν όλα σε μία μέρα, και υπάρχουν σχέδια για 2^η, και 3^η και 4^η σεζόν), είναι πως μοιάζει να τηρεί μιά ισορροπία ανάμεσα στο να καταστήσει συμπαθείς στους θεατές, τους βασικούς χαρακτήρες του δράματος −τα 4 τέκνα του εκλιπόντος, τα οποία κατόρθωσε να ταράξει συθέμελα με τη διαθήκη του− αλλά και να δείξει πόσο εν τέλει, υπερόπτες, αδίστακτοι και εγωπαθείς είναι αυτοί οι πάμπλουτοι, που θεωρούν τους υπόλοιπους ταγμένους να τους (εξ)υπηρετούν και εύκολα εξαγοράσιμους. Το πρωταγωνιστικό καστ των A.Boyle, L.Partridge, F.O’Shea και E.Fairn είναι απολαυστικότατο και πλήρως ενταγμένο στους ρόλους που έχει αναλάβει, επιδεικνύοντας και φοβερή χημεία μεταξύ τους, σα να πρόκειται για αληθινά αδέλφια, πάμπλουτους κληρονόμους μιάς τεράστιας περιουσίας και ενός τρανού ονόματος με ιδιαίτερο βάρος στην Ιρλανδική κοινωνία, βάρος με την διπλή σημασία της λέξης θα λέγαμε, διότι ο Προτεστάντης στο θρήσκευμα, σερ Μπέντζαμιν, αφενός διατηρούσε αγαθές σχέσεις με την Βρετανική άρχουσα τάξη, αφετέρου εξαγρίωνε τους Ευαγγελιστές επειδή παρέσυρε με το προϊόν που πουλούσε, τους ανθρώπους στην αμαρτία. Είναι χαρακτηριστικότατη η εναρκτήρια σεκάνς, έξω απ΄το ζυθοποιείο στην St.James Gate, στο Δουβλίνο, όπου εξαγριωμένοι θρήσκοι, καίνε ένα ομοίωμα του μακαρίτη, και απειλούν να μπουκάρουν στο εργοστάσιο. Εκείνη την εποχή, δρούσαν οι Fenians η μυστική πολιτική οργάνωση με στόχο τη δημιουργία ανεξάρτητης απ’την Βρετανική ηγεμονία, Ιρλανδικής Δημοκρατίας, και φυσικά είχαν βάλει στόχο τον σερ Μπέντζαμιν.

Υπέροχα κοστούμια, και χώροι όπου ξεδιπλώνεται η ιστορία, εξαιρετική η φωτογραφία των Nicolai Bruel και Joe Saade( οι λάτρεις της ζωγραφικής του James Tissot θ’αγαλλιάσουν), δυνατό soundtrack (ακούγονται μεταξύ άλλων οι Fontaines D.C που ακούγονταν και στους τίτλους έναρξης του Mobland, αλλά και οι Ιρλανδοί Kneecap) και φοβερές ερμηνείες ακόμη και απ΄τους δευτερεύοντες ρόλους, όπως συμβαίνει άλλωστε σε όλα τα πολυπρόσωπα δράματα, είναι τα καρυκεύματα της συναρπαστικής σειράς,που απεικονίζει πόσο και θεμελειωδώς δυστυχής μπορεί να είναι κάποιος που εκ πρώτης όψεως φαινεται να έχει λύσει τα βασικά προβλήματα που ταλανίζουν έναν άνθρωπο, αλλά που σέρνει πίσω του βαριά κληρονομιά/ ένδοξο οικογενειακό όνομα κλπ. Δεν είναι φερειπείν δυστυχισμένη η «μαμά» των 3 αγοριών, η αδελφή τους Ανν Πλάνκετ-Γκίνες (μια εξαίρετη Emily Fairn), που υποφέρει σιωπηλά για τον νταβραντισμένο foreman and family fixer κύριο Ράφερτι (επαρκέστατος στο ρόλο του, ο James Norton); Η Ανν που υποχρεώθηκε να συνάψει γάμο με έναν κατά 11 χρόνια μεγαλύτερό της ιερέα, έσκυψε το κεφάλι και έκανε το θέλημα της οικογένειάς της, και τώρα που ο…τύραννος πατέρας της,αποδήμησε εις τόπον χλοερόν, αρχίζει το μέσα της να εξεγείρεται, ανοίγει την πορτα κι αναπνέει τον αέρα (ο οποίος είναι μαύρος απ΄το εργοστάσιο της οικογένειάς της), ποθεί ν’ανέβει στη στέγη σαν καμιά αγριόγατα ερεθισμένη, και να ουρλιάξει στο φεγγάρι, όπως πάνω-κάτω της λέει γλυκά γλυκά, ο κύριος Ράφερτι, και η ίδια αργότερα στον έκπληκτο αδελφό της Εντουαρντ (ο Louis Partridge, τοσο όμορφος, μαζί με τον υπέροχο Shea, και τις Ann Skelly και Jessica Reynolds, Λαίδη Αντελέϊντ Γκίνες, και Λαίδη Κριστίν, αντιστοίχως, είναι απ΄τις ωραιοτερες παρουσιες φέτος) ο οποίος δείχνει να σοκάρεται με τη θηλυκότητα που ουρλιάζει για ελευθερία. Διότι αυτή η χάρμα οφθαλμών σειρά, δεν μας δείχνει μόνο την ιρλανδική εξέγερση γι’ ανεξαρτησία, μας δείχνει και το στάτους των γυναικών της ιστορίας, ιδίως των συζύγων των μελών της θρυλικής οικογενείας, οι οποίες οφείλουν ν’αποδεχτούν τη μοίρα τους και να εκμεταλλευτούν τη θέση τους, όσο πιό καλά μπορούν, όπως εξηγεί και συμβουλεύει η θεία Αγκνες Γκίνες (φοβερή η Dervla Kirwan), την ταλαίπωρη και ασφυκτιούσα ανεψιά της, Ανν Γκίνες, σε μιά εκπληκτική σκηνή νουθεσίας περι γυναικείου συμβιβασμού, στην καλύτερη κατ΄εμέ, όλης της σειράς. ˝What absurd times we live in. Women with plans” λέει ανάμεσα στο πνιχτό γέλιο της η τρομερή θεία των τέκνων Γκίνες, όταν ακούει έκπληκτη την ανεψιά της να της λέει πως έχει σχέδια. Ακούς εκεί; Το μόνο σχέδιο που θα πρεπε να έχει αυτό το ξεμυαλισμένο θηλυκό, θα έπρεπε να είναι το πως θα παντρέψει τους δύο αδελφούς της, και εννοούμε τους συγκληρονόμους της ζυθοποιείας φυσικά, για τον τρίτο αδελφό, τον πανέμορφο, μέθυσο, και χαρτοπαίκτη Μπέντζαμιν, η θεία (αλλά και η Ανν) τηρούν σιγή ιχθύος, προφανώς επειδή για όλο το σόϊ των Γκίνες, ο νεαρός Μπέντζαμιν θεωρείτο καμμένο χαρτί… Διότι μπορεί η τετράδα των τέκνων Γκίνες να κολυμπάει στο χρήμα και τα προνόμια, μπορεί ο ‘Αρθουρ (ένας υπέροχος Anthony Boyle) να φωνάζει έξαλλος σε μια σκηνή «αυτή η πόλη είναι δική μου» αλλά όπως συμβαίνει με όλους όσοι έχουν προνόμια, η ισόβια..τιμωρία τους είναι πως πρέπει να μοχθούν (με θεμιτά ή αθέμιτα μέσα) να τα διατηρήσουν και να τα επαυξήσουν.

Ιδού λοιπόν το βασικό συστατικό της τραγωδίας : προκειμένου οι κληρονόμοι του ευυπόληπτου και τρανού σερ Μπέντζαμιν Γκίνες, ν’αρθούν στο ύψος του ονόματός τους, απαιτείται να κάνουν θυσίες, των προσωπικών τους επιθυμιών (ερωτικών κυρίως) οι οποιες δεν συμφωνούν απαραιτήτως με τα σχέδια για γάμους και πανηγύρια που έχει στο μυαλό της η τρομερή προξενήτρα της οικογένειας, θεία ‘Αγκνες. Είναι σοκαριστική η σκηνή που προανέφερα, και για έναν άλλο λόγο: η θεία, ενημερώνει την ανεψιά , ότι ο ένας της αδελφός ο Εντουαρντ, επιθυμεί ιδανικά να παντρευτεί μια δεύτερη ή τρίτη ξαδέλφη ,γιατί μόνο κάποια απ΄το σόϊ θα μπορούσε ν’αντέξει τον ίδιο και την τρέλα της οικογένειάς τους.Κανένα πρόβλημα με την αιμομειξία λοιπόν,δε φαίνεται να έχει η θεία ‘Αγκνες(όπως και ο μακαρίτης σερ Μπέντζαμιν που ειχε παντρευτεί την πρώτη του ξαδέλφη…) , όπως και η ανεψιά της φυσικά, γιατί η υποκρισία και η διασφάλιση μιάς καθωσπρέπει βιτρίνας πάνω στην οποία θα πέφτουν και θα χαζεύουν ο λαουτζίκος, είναι το μείζον και ο στόχος της οικογένειας που εμπορεύεται (και θησαυρίζει) το περίφημο black stuff σε όλη την Ιρλανδία. Οι σκηνές με τον έτερο ανύπαντρο αδελφό της οικογένειας, τον ‘Αρθουρ, και την μέλλουσα σύζυγό του, την πανέξυπνη Λαίδη Ολίβια Χέτζις (η Danielle Galligan δίνει ρεσιτάλ), είναι χαρακτηριστικές του τί ακριβώς ήταν ο γάμος τους και ο γάμος γενικώς: μία αμφοτεροβαρής σύμβαση ανάμεσα σε δύο ανθρώπους που άλλα πράγματα ήθελαν, άλλες αγάπες ονειρεύονταν και αποφάσισαν να αλληλοβοηθηθούν με το αζημίωτο φυσικά. Η επιφάνεια, η εικόνα μιας δεμένης και κατά πως ορίζει η κοινωνική ηθική, οικογένεια, είναι ο στόχος και αυτό επιδιώκει η θεία Άγκνες, άλλωστε με τι μούτρα θα ζητήσει την ψήφο των Ιρλανδών ο ‘Αρθουρ, για να στρογγυλοκαθήσει στην θέση που καθόταν και ο πατέρας του στο Κοινοβούλιο, αν ο βίος του δεν είναι αμέμπτου ηθικής; Πεδίο δόξης λαμπρόν, για να απολαύσουμε στη σειρά, όλα τα κλισέ που χρόνια τώρα λένε οι άνθρωποι της χαμοζωής για τους πάμπλουτους − ο γάμος του ‘Αρθουρ και της Λαίδης Ολίβια, αποτελεί σχολικό παράδειγμα υποκρισίας.

Και όλα μα όλα, γάμοι, δωροδοκίες, εμπλοκή με την πολιτική, μας δείχνει η σειρά, πως είχαν ένα και μόνο στόχο: ν’αυξήσουν ακόμη περισσοτερο τα κέρδη της οικογένειας Γκίνες, για να μπορούν ν’απολαμβάνουν στιο διηνεκές όλα αυτά τα καταπληκτικά σπίτια που είχε στην ιδιοκτησία του ο εκλιπών και τα κληρονόμησαν τα παιδιά του.

Θα περίμενε κανείς ίσως, ότι η σειρά θα τελείωνε με την εκλογή τελικώς του ‘Αρθουρ Γκίνες, ως βουλευτή με το κόμμα του Βενιαμίν Ντισραέλι, μετά την φρενήρη προεκλογική εκστρατεία που ενορχήστρωσε ένας παμπόνηρος και άκρως καπάτσος ξάδελφος των Γκίνες (εκτός γάμου τέκνο μίας Γκίνες και ενός Fenian− ο Jack Gleeson, ο αχωνευτος ψυχάκιας Τζόφρι του GoT, υποδύεται εδώ τον εξάδελφο Μπάϋρον Χέτζις, που εμφανίζεται αμέσως μετά την διευθέτηση του γαμου μεταξύ Αρθουρ και Ολίβιας, απαιτώντας να προσφέρει τις υπηρεσίες του στους αδελφούς Γκίνες. Μια Ντικενσιανή φιγούρα, και δυνητικός μπελάς), το ανοιχτό όμως φινάλε, δημιουργεί προσδοκίες ότι ναι, η σειρά θα μας απασχολήσει για πολύ καιρό ακόμη.

 

 

Trivia :

·        Τα γυρίσματα έγιναν στη Β.Ουαλλία, στο Λίβερπουλ, στο Cheshire, στο Δουβλίνο. Για την έπαυλη της οικογένειας στην Ιρλανδία, χρησιμοποιήθηκε ένα νέο-Νορμανδικό κάστρο στη Β.Ουαλλία, το Penrhyn Castle.

·        Ο σερ Μπέντζαμιν Γκίνες επεξέτεινε την επιχείρηση με αποτέλεσμα στα 1855 να είναι ο πλουσιότερος άνθρωπος στην Ιρλανδία.’Ηταν όντως εκλεγμένος βουλευτής της Βουλής των Κοινοτήτων εκπροσωπώντας το Δουβλίνο. Αρχικώς υποστήριζε τους Φιλελεύθερους, όταν όμως προτάθηκε η επιβολή φόρου στα ποτά όπως η μπύρα, άλλαξε στρατόπεδο και υποστήριζε τους Συντηρητικούς…

·        Η άρπα αποτελεί όντως σήμα κατατεθέν της διάσημης μπύρας Γκίνες, εμφανίστηκε στο μπουκάλι για πρώτη φορά το 1862, και βασίζεται στην περίφημη άρπα του  Brian Boru (ο τελευταίος μεγάλος βασιλιάς της Ιρλανδίας, δεινός αρπιστής και προστάτης των Τεχνών), αποτελεί επίσης και σύμβολο της Ιρλανδίας (στη σειρά, βλέπουμε την Ελεν Κόχραν να φοράει περιβραχιόνιο με την άρπα,και τον Εντουαρντ να παρουσιάζει το σχέδιο στον ‘Αρθουρ). Το μεγαλύτερο εργοστάσιο της Γκίνες, βρίσκεται όντως και ακόμη στην περιοχή Saint James Gate στο Δουβλίνο, απ΄τα 1759, που ο παππούς του σερ Μπεντζαμιν, Άρθουρ, το μίσθωσε για 9.000 χρόνια, με ετήσιο μίσθωμα 45 λιρών.Στα 1886 ήταν το μεγαλύτερο ζυθοποιείο στον κόσμο, με ετήσια παραγωγή 1,2 εκατομμύρια βαρέλια. Και στη σύγχρονη πάντως εποχή,οι αριθμοί δείχνουν πως οι πωλήσεις πανε περίφημα. Υπάρχει και ένα παιχνίδι με τη μπύρα, το splitting the G, το οποίο προϋποθέτει πως πίνεις τη μπύρα από ψηλό ποτήρι με τυπωμένο πάνω του το όνομα Guinness.

·        Δύο ηθοποιοί που έπαιξαν και στο Game Of Thrones, παίζουν και εδώ, και είναι το ίδιο απολαυστικοί : ο Jack Gleeson που υποδυόταν τον Τζόφρι Λάνιστερ, και ο Michael McElhatton που υποδυόταν τον επικεφαλής του Οίκου Μπόλτον. Εδώ ο πρώτος υποδύεται τον τρομερό ξάδελφο Μπάϋρον Χέτζις, και ο δεύτερος τον αφοσιωμένο μπάτλερ των Γκίνες, τον Πότερ).

·        Οι Fenians , η Ιρλανδική Ρεπουμπλικανική Αδελφότητα που ειχε σκοπό τη δημιουργία ανεξάρτητης Ιρλανδίας, είχαν παρακλάδι και στην Αμερική, την Fenian Brotherhood.Έδρασαν στα τέλη του 19^ου με αρχές του 20^ου αιώνα.

·        Σύμβουλος της σειράς, με την οποία συνεργάστηκε εκτενώς ο Steven Knight, ήταν η κληρονόμος των Γκίνες, Ivana Lowell, σε ιδέα της οποίας βασιστηκε η σειρά. Ο Knight την χαρακτήρισε «ορυχείο πληροφορειών», χωρίς αυτό να σημαίνει πως όλα όσα βλέπουμε συνέβησαν πραγματικά, ή όλα τα πρόσωπα υπήρξαν. Φερειπείν, τα 4 τέκνα του σερ Μπέντζαμιν, ήταν οντως ο Αρθουρ, ο Εντουαρντ, ο Μπέντζαμιν και η Ανν, αλλά για το αν ο Αρθουρ ήταν κρυπτο-ομοφυλόφιλος , όπως παρουσιάζεται εδώ, δεν υπάρχουν στοιχεία. Αυτός που ήταν ομοφυλόφιλος, ήταν ο θείος του, επίσης ‘Αρθουρ. Η Ανν, όντως ασχολήθηκε με την φιλανθρωπία, και είχε σκοπό την βελτίωση της ζωής των φτωχών και ασθενών στην Ιρλανδία. Ο χαρακτήρας όμως του κυρίου Ράφερτι, που υποδύεται ο Norton, αποτελεί σεναριακή κατασκευή.

·        Προς μεγάλη χαρά των θαυμαστών της σειράς (όπως η γράφουσα), ο Steven Knight όταν ρωτήθηκε αν θα υπάρξει και 2^η σεζόν, δεδομένου του…ανοιχτού φινάλε, απάντησε : ”Yes of course.We are going to do season two, and three, and four.We are going to do this all the way to the ‘60s”.